Woordenlijst: belasting, overheid en dagelijks leven uitgelegd

De begrippen die u tegenkomt in belastingbrieven, bij de gemeente, de huisarts, op het station of op een verjaardag, in één zin uitgelegd. Zoek, of blader per onderwerp.

#

Belasting

30%-regeling / expatregeling

Onbelaste vergoeding voor werknemers die uit het buitenland zijn aangenomen.

A

Belasting

Aangifte

Het formulier waarmee u uw inkomen en vermogen doorgeeft.

Belasting

Aanslag

Het besluit van de Belastingdienst over hoeveel u moet betalen of terugkrijgt.

Zorg

Aanvullende verzekering

Vrijwillige extra verzekering, bijvoorbeeld tandarts, fysiotherapie of bril.

Geld & bank

Acceptgiro

Papieren betaalformulier, in 2024 afgeschaft; het woord staat soms nog in brieven.

Belasting

Algemene heffingskorting

Voor iedereen, lager naarmate het inkomen stijgt.

Belasting

Ambtshalve vermindering

Verzoek om een aanslag te verlagen na de bezwaartermijn, tot vijf jaar terug.

Vervoer

APK

Periodieke keuring voor auto's vanaf een bepaalde leeftijd.

Zorg

Apotheek

Voor receptgeneesmiddelen. Een drogist verkoopt eenvoudige middelen en verzorging.

Belasting

Arbeidskorting

Voor inkomen uit werk.

Werk & uitkeringen

Arbeidsovereenkomst

Contract voor bepaalde of onbepaalde tijd.

B

Vervoer

Bakfiets

Fiets met een bak voorin, vaak voor kinderen.

Onderwijs

Basisschool

Groep 1 tot en met 8, van 4 tot 12 jaar.

Lees meer →
Zorg

Basisverzekering

Verplichte zorgverzekering; bij elke verzekeraar dezelfde dekking.

Lees meer →
Belasting

Belastbaar inkomen

Inkomen na aftrekposten.

Belasting

Belastingrente

Rente over belasting die laat is verrekend.

Belasting

Beroep

Naar de rechter, nadat op uw bezwaar is beslist.

Belasting

Beschikking

Formeel besluit, bijvoorbeeld over uw toeslag.

Belasting

Betalingsregeling

Afspraak om in termijnen te betalen.

Belasting

Bezwaar

Binnen zes weken na de datum op de aanslag in te dienen.

Werk & uitkeringen

Bijstand

Uitkering van de gemeente voor wie te weinig inkomen en vermogen heeft.

Belasting

Bijtelling

Bijtelling voor privégebruik van een auto van de zaak.

Belasting

Bijzonder tarief

Vast loonheffingstarief voor bonussen en vakantiegeld.

Geld & bank

BKR

Kredietregistratie; leningen en achterstanden worden geregistreerd en gecontroleerd.

Wonen

Borg

Waarborgsom. Bij nieuwe huurcontracten maximaal twee maanden kale huur.

Cultuur & dagelijks leven

Borrel

Informeel samen iets drinken, vaak met bitterballen.

Lees meer →
Belasting

Box 1 / Box 2 / Box 3

Inkomen uit werk en woning / uit aanmerkelijk belang (5%+) / uit sparen en beleggen.

Belasting

BPM

Belasting bij de eerste registratie van een auto in Nederland.

Overheid & documenten

BRP (Basisregistratie Personen)

De bevolkingsadministratie van uw gemeente. Inschrijven binnen 5 dagen na aankomst als u minstens vier maanden blijft.

Onderwijs

BSA (bindend studieadvies)

Minimum aantal studiepunten in het eerste jaar, anders moet u stoppen.

Belasting

BSN

Burgerservicenummer, uw persoonlijke nummer bij de Belastingdienst.

Overheid & documenten

BSN (burgerservicenummer)

Uw persoonlijke nummer voor overheid, werkgever, bank en zorg. U krijgt het bij inschrijving bij de gemeente.

Lees meer →
Belasting

Btw

Omzetbelasting, berekend door ondernemers.

C

Werk & uitkeringen

Cao

Afspraken per sector over loon, uren, vakantie en pensioen.

D

Belasting

Definitieve aanslag

De aanslag nadat uw aangifte is gecontroleerd.

Werk & uitkeringen

Dertiende maand

Een extra maandsalaris, meestal in december, als uw contract of cao dat regelt.

Belasting

DigiD

Uw inlog bij de overheid, nodig voor Mijn Belastingdienst.

Cultuur & dagelijks leven

Dodenherdenking

Herdenking op 4 mei met twee minuten stilte om 20:00.

Lees meer →
Cultuur & dagelijks leven

Doe maar gewoon

De Nederlandse afkeer van opscheppen.

Onderwijs

Doorstroomtoets

Landelijke toets in groep 8 die het schooladvies kan verhogen, nooit verlagen.

Lees meer →
Onderwijs

DUO

Voert studiefinanciering, collegegeldkrediet en het studentenreisproduct uit.

Lees meer →

E

Overheid & documenten

Eerste Kamer

75 leden, gekozen door Provinciale Staten; kan wetten alleen aannemen of verwerpen.

Lees meer →
Zorg

Eigen risico

€ 385 in 2026; huisarts en kinderen onder 18 tellen niet mee.

Lees meer →
Belasting

Eigen woning

Uw hoofdverblijf, belast in Box 1.

Belasting

Eigenwoningforfait

Fictief inkomen voor het bezit van uw woning, een percentage van de WOZ-waarde.

Wonen

Energielabel

Energielabel van A++++ tot G; verplicht bij verkoop en verhuur en goed voor huurpunten.

Belasting

Erfbelasting

Belasting over een erfenis, betaald door de erfgenaam.

F

Belasting

Fiscaal partner

Partner met wie u aftrekposten en Box 3 kunt verdelen.

Belasting

Forfaitair rendement

Het rendement dat Box 3 veronderstelt.

G

Overheid & documenten

Gemeente

Inschrijving, paspoorten, lokale belastingen, vergunningen en bijstand. Er zijn er 342 (2026).

Cultuur & dagelijks leven

Gezellig

Knus, ongedwongen, een goede sfeer.

Lees meer →

H

Cultuur & dagelijks leven

Hagelslag

Chocoladehagel op brood.

Belasting

Heffingskorting

Korting op de belasting die u betaalt.

Belasting

Heffingsvrij vermogen

Belastingvrij deel van uw vermogen in Box 3.

Zorg

Huisarts

De poortwachter naar specialist en ziekenhuis.

Lees meer →
Zorg

Huisartsenpost

Huisartsenzorg 's avonds, 's nachts en in het weekend.

Wonen

Huurcommissie

Beslist bij geschillen over huurprijs, servicekosten en onderhoud.

Lees meer →
Belasting

Huurtoeslag

Tegemoetkoming in de huur.

Belasting

Hypotheekrenteaftrek

Aftrek van de rente op uw eigenwoningschuld.

I

Geld & bank

iDEAL

Online betalen direct vanaf uw bankrekening.

Overheid & documenten

Inburgering

Taal- en maatschappij-examens die sommige nieuwkomers van buiten de EU moeten halen.

Lees meer →
Geld & bank

Incasso

Automatische afschrijving. Meestal binnen 8 weken terug te boeken via uw bank.

Vervoer

Inchecken / uitchecken

Bij begin en eind van elke rit; vergeten uit te checken kost een hoog tarief.

Overheid & documenten

IND

Immigratie- en Naturalisatiedienst: verblijfsvergunningen, visa en naturalisatie.

Belasting

Inkomensafhankelijke combinatiekorting

Voor werkende ouders met jonge kinderen.

K

Wonen

Kadaster

Registreert wie welke woning bezit en welke hypotheken erop rusten.

Wonen

Kale huur

Huur zonder servicekosten en energie.

Belasting

Kinderbijslag

Bijdrage van de SVB per kind, niet inkomensafhankelijk.

Belasting

Kinderopvangtoeslag

Tegemoetkoming in de kosten van kinderopvang.

Belasting

Kindgebonden budget

Inkomensafhankelijke bijdrage per kind.

Cultuur & dagelijks leven

Koningsdag

27 april: oranje kleding, vrijmarkten en feesten.

Lees meer →
Belasting

KOR

Kleineondernemersregeling: btw-vrijstelling bij een omzet tot €20.000.

Wonen

Kostenkoper (k.k.)

Overdrachtsbelasting, notaris- en kadasterkosten komen bovenop de koopprijs.

Lees meer →
Zorg

Kraamzorg

Zorg aan huis in de eerste week na de bevalling, vanuit de basisverzekering (met kleine eigen bijdrage).

L

Onderwijs

Leerplicht

Van 5 tot 16 jaar; daarna kwalificatieplicht tot 18.

Belasting

Loonheffing

Loonbelasting plus premies volksverzekeringen, ingehouden door uw werkgever.

Belasting

Loonheffingskorting

Heffingskortingen via de loonheffing. Maar één werkgever of uitkeringsinstantie mag die toepassen.

M

Belasting

M-formulier / P-formulier

Aangifte voor het jaar van immigratie of emigratie / de gewone aangifte voor inwoners.

Belasting

Machtiging

Toestemming voor iemand anders (partner, adviseur) om voor u aangifte te doen.

Onderwijs

Mbo / hbo / wo

Beroepsonderwijs, hogescholen, universiteiten.

Lees meer →
Wonen

Middenhuur

Gereguleerd sinds 1 juli 2024: maximaal € 1.228,07 per maand in 2026.

Overheid & documenten

MijnOverheid

Persoonlijk overheidsportaal met een berichtenbox voor officiële post en uw gegevens.

Belasting

MKB-winstvrijstelling

Vrijstelling van een deel van de winst voor kleine ondernemingen.

Belasting

Motorrijtuigenbelasting (MRB)

Wegenbelasting voor het bezit van een voertuig.

Cultuur & dagelijks leven

Museumkaart

Jaarkaart voor gratis toegang tot honderden musea.

Lees meer →

N

Belasting

Navorderingsaanslag

Een extra aanslag als eerder te weinig belasting is geheven.

O

Werk & uitkeringen

Opzegtermijn

De termijn om op te zeggen. Werknemers hebben meestal één maand.

Belasting

Ouderenkorting

Vanaf de AOW-leeftijd.

Werk & uitkeringen

Ouderschapsverlof

26 keer uw wekelijkse uren per kind tot 8 jaar, waarvan 9 weken in het eerste jaar deels betaald.

Vervoer

OV-chipkaart

Reiskaart voor het ov, anoniem of persoonlijk (nodig voor korting).

Lees meer →
Vervoer

OV-fiets

Huurfiets van NS op de meeste stations.

Belasting

Overdrachtsbelasting

Belasting bij het kopen van een woning.

Vervoer

OVpay

In- en uitchecken met uw contactloze bankpas of telefoon in al het ov.

Lees meer →
Belasting

OZB

Onroerendezaakbelasting van de gemeente.

P

Belasting

Peildatum

Datum waarop wordt gemeten; voor Box 3 is dat 1 januari.

Geld & bank

Pinnen

Betalen met de bankpas. Veel winkels hebben het liever dan contant.

Cultuur & dagelijks leven

Polderen

Besluiten door overleg en consensus, naar het poldermodel.

Lees meer →
Overheid & documenten

Prinsjesdag

Derde dinsdag van september: troonrede, begroting en Belastingplan voor volgend jaar.

Werk & uitkeringen

Proeftijd

Maximaal één maand bij contracten tot twee jaar, twee maanden bij langere of vaste contracten.

Overheid & documenten

Provincie

Een van de 12, verantwoordelijk voor ruimtelijke ordening, natuur en regionaal vervoer.

Wonen

Puntensysteem (WWS)

Bepaalt de maximale huur: sociaal tot en met 143, middenhuur 144 tot en met 186 punten.

Lees meer →

S

Belasting

Schenkbelasting

Belasting over een schenking, betaald door de ontvanger.

Wonen

Servicekosten

Kosten bovenop de kale huur, bijvoorbeeld schoonmaak of meubilering.

Cultuur & dagelijks leven

Sinterklaas

Gevierd met cadeaus en gedichten op 5 december (pakjesavond).

Lees meer →
Vervoer

Spits / daluren

Druk versus rustig. Dalabonnementen geven 40% korting bij NS.

Belasting

Startersvrijstelling

Vrijstelling van overdrachtsbelasting voor starters van 18 tot en met 34 jaar.

Onderwijs

Studielink

Landelijk portaal voor aanmelding bij het hoger onderwijs.

Lees meer →
Werk & uitkeringen

SVB

Sociale Verzekeringsbank: betaalt AOW en kinderbijslag.

Lees meer →

T

Belasting

Terugvordering

Terugbetalen van toeslag waar u geen recht op had.

Geld & bank

Tikkie

Een betaalverzoek, gebruikt om rekeningen met vrienden te delen.

Belasting

Toeslagen

Inkomensafhankelijke tegemoetkomingen van Dienst Toeslagen.

Belasting

Toetsingsinkomen

Het inkomen waarop recht op toeslagen wordt getoetst.

Overheid & documenten

Tweede Kamer

150 leden, rechtstreeks gekozen, kan wetten wijzigen en indienen.

Lees meer →

U

Belasting

Uitstel

Van de aangiftetermijn, of (uitstel van betaling) van de betaling.

Overheid & documenten

Uittreksel

Officieel afschrift, bijvoorbeeld uit de BRP, vaak gevraagd door werkgever of IND.

Belasting

Urencriterium

Minimaal 1.225 uur per jaar aan uw onderneming voor de meeste ondernemersaftrekken.

Werk & uitkeringen

UWV

Uitvoerder van werknemersverzekeringen: WW en WIA.

Lees meer →

V

Belasting

Vakantiegeld

Meestal 8% van het loon, eenmaal per jaar uitbetaald.

Zorg

Verwijsbrief

Verwijzing van de huisarts naar specialist of ziekenhuis.

Belasting

Verzamelinkomen

Het totaal van uw belastbaar inkomen in alle drie boxen; gebruikt voor kortingen en toeslagen.

Onderwijs

Vmbo / havo / vwo

De drie niveaus: beroepsgericht (4 jaar), algemeen (5), voorbereidend wetenschappelijk (6).

Lees meer →
Belasting

Vooraf ingevulde aangifte (VIA)

De aangifte met gegevens die de Belastingdienst al heeft.

Belasting

Voorlopige aanslag

Een vroege schatting, meestal per maand betaald of terugbetaald.

Cultuur & dagelijks leven

Vrijmibo

Vrijdagmiddagborrel op het werk.

Wonen

VvE (Vereniging van Eigenaren)

Vereniging van eigenaren in een appartementengebouw, met een maandelijkse bijdrage voor onderhoud.

W

Overheid & documenten

Waterschap

Beheert dijken, waterpeil en waterkwaliteit, en heft eigen belasting.

Belasting

Werkelijk rendement

Het rendement dat u echt behaalde.

Belasting

Wet Hillen

Regeling die de belasting over het eigenwoningforfait verlaagt bij weinig of geen hypotheek; wordt afgebouwd.

Werk & uitkeringen

WIA

Arbeidsongeschiktheidsuitkering na twee jaar ziekte.

Belasting

WOZ-waarde

De waarde die de gemeente elk jaar vaststelt.

Werk & uitkeringen

WW

Werkloosheidsuitkering: twee maanden 75% van uw dagloon, daarna 70%, 3 tot 24 maanden.

Lees meer →

Z

Belasting

Zelfstandigenaftrek

Aftrek voor ondernemers die aan het urencriterium voldoen.

Belasting

Zorgtoeslag

Tegemoetkoming in de zorgpremie.

Werk & uitkeringen

Zzp'er

Zelfstandige zonder personeel, freelancer.

Lees meer →