De eerste stappen
Als ZZP'er in Nederland gaat de administratieve kant relatief eenvoudig. De belangrijkste stappen zijn inschrijving bij de KVK (Kamer van Koophandel) en, voor de meeste freelancers, registratie als BTW-ondernemer bij de Belastingdienst.
- KVK-inschrijving
- Schrijf uw bedrijf (eenmanszaak of andere rechtsvorm) in bij de KVK, online of op een KVK-kantoor. Kosten: €95,60 (2026). U ontvangt een KVK-nummer (8 cijfers). Uw inschrijving is openbaar opvraagbaar.
- Automatische BTW-registratie
- De KVK meldt uw inschrijving bij de Belastingdienst. Binnen 2 à 4 weken ontvangt u uw btw-id per post. Dit nummer zet u op elke factuur die u stuurt.
- DigiD
- Vereist voor Mijn Belastingdienst (aangiften indienen) en Mijn Toeslagen. Vraag DigiD aan op digid.nl als u dat nog niet heeft.
Schrijf u in vóórdat u begint met factureren, niet erna. Uw btw-id hoort op de facturen die u al heeft verstuurd, en terugwerkende kracht is niet mogelijk. Een ontbrekend btw-id is een formeel gebrek waarmee een opdrachtgever betaling kan uitstellen of weigeren.
Keuze van rechtsvorm
Eenmanszaak is bijna altijd de juiste start
- Eenmanszaak
- De eenvoudigste en meest voorkomende rechtsvorm voor ZZP'ers. U en uw bedrijf zijn juridisch dezelfde persoon: geen aparte rechtspersoon, geen notaris nodig. Persoonlijke aansprakelijkheid geldt voor zakelijke schulden.
- VOF (vennootschap onder firma)
- Voor twee of meer personen die samen een bedrijf exploiteren zonder rechtspersoon. Beide vennoten zijn hoofdelijk aansprakelijk. Een samenwerkingsovereenkomst is aan te raden.
- BV (besloten vennootschap)
- Een aparte rechtspersoon die persoonlijke aansprakelijkheid beperkt. Vereist een notariële akte en minimaal €0,01 aandelenkapitaal. Winst wordt belast via de vennootschapsbelasting, niet als Box 1-inkomen. Zinvol pas bij een winst van circa €100.000-150.000 per jaar.
De meeste freelancers starten als eenmanszaak en schakelen pas over naar een BV als de omzet substantieel groeit. De ZZP-specifieke aftrekposten (zelfstandigenaftrek, MKB-winstvrijstelling) gelden alleen voor eenmanszaken en VOF-vennoten, niet voor DGA's van een BV.
Het urencriterium van 1.225 uur
Houd een urenregistratie bij vanaf dag één
Om de zelfstandigenaftrek te mogen toepassen, moet u minimaal 1.225 uur per kalenderjaar aan uw bedrijf hebben besteed. Dit is het urencriterium. Meegetelde uren zijn onder meer: klantwerk, administratie, netwerken, reizen en bijscholing - mits aantoonbaar zakelijk.
De Belastingdienst kan u vragen de uren te onderbouwen. Houd een eenvoudige registratie bij: datum, activiteit en tijdsduur. Ruim 1.225 uur over 52 weken is circa 24 uur per week - haalbaar voor een fulltime freelancer, maar krap als zzp een nevenactiviteit naast een dienstverband is.
Heeft u ook een deeltijds dienstverband, dan kan het "meer-uren-dan-in-dienstverband"-criterium gelden. Leg ook dit apart vast.
Verzekeringen die u nodig heeft
Als ZZP'er stapt u buiten het sociaal vangnet van werknemers. De belangrijkste gaten om op te vullen:
- Basisverzekering (zorgverzekering)
- Verplicht voor alle Nederlandse ingezetenen. Als ZZP betaalt u de volledige nominale premie zelf. Controleer of u recht heeft op zorgtoeslag.
- Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV)
- Inkomensbescherming bij ziekte of arbeidsongeschiktheid. Niet verplicht, maar sterk aanbevolen. Premies zijn deels fiscaal aftrekbaar.
- Aansprakelijkheidsverzekering (AVB/BAV)
- Dekt claims van opdrachtgevers of derden die schade lijden door uw werk. Veel opdrachten vereisen dit contractueel. Premies zijn aftrekbaar als bedrijfskosten.
Uw eerste factuur
Wettelijk verplichte vermeldingen op elke factuur
- Uw volledige naam (of handelsnaam) en adres
- Uw KVK-nummer en btw-id
- Factuurnummer (oplopend - nooit hergebruiken)
- Factuurdatum
- Naam en adres van uw opdrachtgever (en KVK-/btw-nummer bij B2B)
- Een duidelijke omschrijving van de geleverde dienst of het product
- Bedrag exclusief BTW, het BTW-tarief (doorgaans 21%), het BTW-bedrag en het totaalbedrag inclusief BTW
- Uw IBAN
- Betalingstermijn (standaard 30 dagen)
Bronnen
Dit artikel is gebaseerd op deze officiële pagina's. Bij verschillen gaat de officiële pagina voor.
Klaar om uw eigen cijfers te berekenen?
Probeer de ZZP-rekenhulp