The Rijksmuseum in Amsterdam behind a reflecting pool with tulips

De Nederlandse geschiedenis in één tijdlijn: van de Romeinen tot de euro

De kernmomenten van de Nederlandse geschiedenis: de opstand tegen Spanje, de Gouden Eeuw en de VOC met haar schaduwkant, het koninkrijk, twee wereldoorlogen, de watersnood van 1953, dekolonisatie en het moderne Nederland.

← Wonen in NederlandSamenleving, geschiedenis en cultuur10 min leestijdBijgewerkt 6 okt 2026
Alle gidsen in dit onderdeel

Vroege geschiedenis tot de Opstand

  1. 1e eeuw
    De Romeinse grens

    De Rijn vormt de noordgrens van het Romeinse Rijk: de Neder-Germaanse Limes, nu UNESCO-werelderfgoed.

  2. 800
    Friezen, Franken en Vikingen

    Het gebied hoort bij het Frankische rijk en wordt geregeld door Vikingen geplunderd.

  3. 1000+
    Bouwen tegen het water

    Dijken, polders en de eerste waterschappen; steden groeien door handel.

  4. 1400
    Bourgondiërs en Habsburgers

    De Nederlanden worden verenigd onder de Bourgondische hertogen en vervolgens geërfd door de Habsburgers.

  5. 1568
    Begin van de Tachtigjarige Oorlog

    Willem van Oranje leidt de opstand tegen het Spaanse gezag. Het Wilhelmus gaat over hem.

  6. 1579
    Unie van Utrecht

    De noordelijke gewesten bundelen hun krachten: de basis van de Republiek.

De Republiek en de Gouden Eeuw

  1. 1602
    Oprichting van de VOC

    De Verenigde Oostindische Compagnie, vaak de eerste beursgenoteerde onderneming genoemd.

  2. 1600-1700
    De Gouden Eeuw

    Amsterdam wordt het centrum van de wereldhandel. Rembrandt, Vermeer en Frans Hals schilderen; Spinoza en Huygens denken en schrijven.

  3. 1621
    Geweld in de koloniën

    Onder de VOC wordt het grootste deel van de bevolking van de Banda-eilanden gedood of verdreven. Nederlandse handelaren zijn ook diep betrokken bij de trans-Atlantische slavenhandel.

  4. 1648
    Vrede van Münster

    Spanje erkent de onafhankelijkheid.

  5. 1672
    Het Rampjaar

    Frankrijk, Engeland en twee Duitse bisdommen vallen tegelijk aan; de Republiek overleeft ternauwernood.

Infographic: de VOC, de eerste beursgenoteerde onderneming, en haar schaduwkant

Van republiek naar koninkrijk

  1. 1795
    Bataafse Republiek

    Franse revolutionaire troepen trekken binnen; de stadhouder vlucht.

  2. 1806
    Koninkrijk Holland

    Napoleon maakt zijn broer Lodewijk koning; vanaf 1810 hoort het land bij Frankrijk.

  3. 1815
    Koninkrijk der Nederlanden

    Willem I wordt de eerste koning, van een land waartoe ook het huidige België behoort.

  4. 1830
    België scheidt zich af

    De Belgische Revolutie; Nederland erkent België in 1839.

  5. 1848
    Grondwet van Thorbecke

    Ministers worden verantwoordelijk tegenover het parlement in plaats van de koning: de basis van de huidige democratie.

  6. 1863
    Afschaffing van de slavernij

    Op 1 juli eindigt de slavernij in Suriname en de Antillen, herdacht als Keti Koti. Tot slaaf gemaakten moesten nog tien jaar op plantages blijven werken.

  7. 1919
    Vrouwenkiesrecht

    Twee jaar na het algemeen mannenkiesrecht.

Oorlog, bezetting en bevrijding

  1. 1914-1918
    Neutraal in de Eerste Wereldoorlog
  2. 10 mei 1940
    Duitse inval

    Na het bombardement op Rotterdam op 14 mei capituleert Nederland.

  3. 1940-1945
    Bezetting en Holocaust

    Ongeveer 102.000 van de circa 140.000 Joden in Nederland worden vermoord. Anne Frank schrijft haar dagboek in het Achterhuis in Amsterdam.

  4. 1944-1945
    De Hongerwinter

    In het bezette westen sterven rond de 20.000 mensen van de honger.

  5. 5 mei 1945
    Bevrijding

    Elk jaar herdacht op 4 mei (Dodenherdenking) en gevierd op 5 mei (Bevrijdingsdag).

Het moderne Nederland

  1. 1945-1949
    Indonesische onafhankelijkheidsoorlog

    Indonesië roept in 1945 de onafhankelijkheid uit; Nederland draagt in 1949 na jaren van gewelddadig conflict de soevereiniteit over.

  2. 1953
    De Watersnoodramp

    1.836 doden. De Deltawerken beginnen in 1954 en worden in 1997 voltooid met de Maeslantkering.

  3. 1957
    Medeoprichter van de EEG

    Een van de zes oprichters van wat de Europese Unie werd.

  4. 1975
    Suriname onafhankelijk
  5. 2001
    Eerste land met het homohuwelijk

    De wet geldt vanaf 1 april 2001.

  6. 2002
    De euro vervangt de gulden

    € 1 = ƒ 2,20371.

  7. 2013
    Koning Willem-Alexander

    Koningin Beatrix treedt af; de eerste koning in 123 jaar.

Infographic: hoeveel van Nederland onder zeeniveau ligt
Infographic: quiz over de overstap van gulden naar euro

Nederlandse uitvindingen en ontdekkingen

  1. 1602
    De eerste effectenhandel

    Aandelen in de VOC werden in Amsterdam verhandeld.

  2. 1608
    De telescoop

    Brillenmaker Hans Lipperhey vroeg het eerste octrooi op een telescoop aan.

  3. 1620
    Een werkende onderzeeër

    Cornelis Drebbel liet een geroeide onderzeeboot zien in de Theems.

  4. 1656
    De slingerklok

    Christiaan Huygens maakte tijdmeting veel nauwkeuriger. Hij ontdekte ook Titan, de maan van Saturnus.

  5. 1670-1680
    Microben

    Antoni van Leeuwenhoek zag bacteriën met zijn eigen microscopen: het begin van de microbiologie.

  6. 1903
    Het elektrocardiogram (ecg)

    Willem Einthoven, Nobelprijs 1924.

  7. 1943
    De kunstnier

    Willem Kolff bouwde tijdens de oorlog het eerste dialyseapparaat.

  8. 1963
    De cassette

    Ontwikkeld bij Philips door Lou Ottens.

  9. 1982
    De cd

    Ontwikkeld door Philips samen met Sony.

  10. 1990-2000
    Wifi en Bluetooth

    Vic Hayes leidde het werk aan de wifi-standaard; Jaap Haartsen ontwierp Bluetooth bij Ericsson.

Bronnen

Dit artikel is gebaseerd op deze officiële pagina's. Bij verschillen gaat de officiële pagina voor.

Vond u dit artikel nuttig?
Deel deze gids:WhatsAppLinkedInFacebook