Brick office towers in Amsterdam Zuidas

Werken in Nederland: contracten, vakantie, ziekte, verlof en opzegging

Uw rechten als werknemer in Nederland: soorten contracten en de ketenregeling, de proeftijd, werktijden, vakantie en vakantiegeld, wat er gebeurt als u ziek bent, ouderschapsverlof, pensioen, en hoe een baan eindigt, met opzegtermijnen en de transitievergoeding.

← Wonen in NederlandWerk, verzekeringen en papierwerk14 min leestijdBijgewerkt 18 okt 2026
Alle gidsen in dit onderdeel

1Werken in Nederland in het kort

Collega's aan het werk aan gedeelde bureaus in een licht kantoor
Nederlandse werkplekken zijn informeel en plat: voornamen, open discussie, en op tijd naar huis is normaal.

2Contracten

TijdelijkVast
EinddatumJa, of eindigt na een projectNee
ProeftijdGeen bij 6 maanden of korter; maximaal 1 maand (2 bij contracten van 2 jaar of langer)Maximaal 2 maanden
BeëindigenEindigt vanzelf; de werkgever moet een maand vooraf laten weten of het wordt verlengd (bij 6 maanden of langer)Alleen met toestemming van UWV of rechter, of met wederzijds goedvinden
Hypotheek en hurenMoeilijker, tenzij de werkgever een intentieverklaring geeftHet makkelijkst
  1. 1Contract 1tijdelijk
  2. 2Contract 2tijdelijk
  3. 3Contract 3tijdelijk
  4. 4Contract 4automatisch vast
De ketenregeling: meer dan drie tijdelijke contracten, of tijdelijke contracten langer dan drie jaar, worden een vast contract. Een onderbreking van meer dan zes maanden zet de teller op nul; een cao kan afwijken.

3Werktijden, vakantie en vakantiegeld

4×uw werkdagen per week aan wettelijke vakantie: 20 dagen bij een vijfdaagse werkweek
8%vakantiegeld bovenop uw brutosalaris, minimaal
6 maandenna het einde van het jaar vervallen wettelijke vakantiedagen, tenzij u ze niet kon opnemen
5 jaarverjaringstermijn voor bovenwettelijke dagen
Werktijden
De Arbeidstijdenwet stelt maxima (zoals 12 uur per dag en 60 uur in een week) en rusttijden; uw contract noemt uw normale uren.
Feestdagen
Wettelijk niet vanzelf vrij; uw contract of cao bepaalt het. De meeste geven Koningsdag, Pasen, Hemelvaart, Pinksteren en Kerst vrij.
Deeltijd
Heel gewoon, op elk niveau. U kunt vragen uw uren aan te passen; de werkgever mag alleen weigeren om zwaarwegende bedrijfsbelangen.
Thuiswerken
Veel werkgevers staan het toe en geven een onbelaste vergoeding. Zie thuiswerken.

4Als u ziek bent

  1. 1
    Meld u dezelfde dag ziek

    Zoals uw werkgever het vraagt, meestal door uw leidinggevende te bellen. U hoeft niet te zeggen wat u heeft.

  2. 2
    Uw salaris loopt door

    Minstens 70% van uw salaris, tot twee jaar (en het eerste jaar minstens het minimumloon). Veel contracten betalen het eerste jaar 100%.

  3. 3
    De bedrijfsarts

    Bij langer verzuim adviseert de bedrijfsarts over wat u nog kunt. Medische details blijven tussen u en de arts.

  4. 4
    Samen terug aan het werk

    U en uw werkgever maken een plan van aanpak voor re-integratie; beiden moeten meewerken.

  5. 5
    Na twee jaar

    Kunt u dan nog niet werken, dan vraagt u bij het UWV een arbeidsongeschiktheidsuitkering (WIA) aan.

5Verlof voor gezin en leven

Zwangerschaps- en bevallingsverlof

Minstens 16 weken, betaald door het UWV via uw werkgever.

Geboorteverlof voor de partner

Eén week volledig betaald, plus tot vijf weken aanvullend verlof tegen 70% van het loon (met een maximum).

Ouderschapsverlof

26 keer uw wekelijkse uren per kind tot 8 jaar; 9 weken daarvan deels betaald door het UWV in het eerste jaar.

Zorgverlof

Kortdurend zorgverlof voor een ziek familielid, deels betaald; langdurend zorgverlof onbetaald.

Calamiteitenverlof

Voor plotselinge persoonlijke noodsituaties, betaald, voor korte tijd.

6Pensioen via uw werk

De meeste werknemers bouwen pensioen op via hun werkgever, vaak in een bedrijfstakpensioenfonds dat de cao verplicht stelt. De premie gaat van uw brutosalaris af en is onbelast tot uw pensioen. Het stelsel gaat uiterlijk 2028 over op nieuwe regels; uw fonds vertelt wat er verandert. Wat u heeft opgebouwd, ook de AOW, ziet u op mijnpensioenoverzicht.nl.

7Hoe een baan eindigt

Wie wil stoppen?

U neemt ontslagZeg schriftelijk op, meestal met een maand opzegtermijn (kijk in uw contract). Geen transitievergoeding en meestal geen WW.
Uw werkgever, met uw instemmingEen vaststellingsovereenkomst. Laat die nakijken: de formulering bepaalt of u uw recht op WW houdt. U heeft 14 dagen bedenktijd.
Uw werkgever, zonder uw instemmingAlleen met toestemming van het UWV (bedrijfseconomische redenen, langdurige ziekte) of de rechter (persoonlijke redenen). U krijgt de transitievergoeding.
Opzegtermijn werkgever
Eén tot vier maanden, afhankelijk van hoe lang u er werkt; min de duur van de procedure.
Transitievergoeding
Een derde maandsalaris per dienstjaar, als de werkgever het contract beëindigt of niet verlengt.
WW-uitkering
Van het UWV als u lang genoeg werkte en het ontslag niet aan u lag. Zie werkloosheid.
Concurrentiebeding
Alleen geldig op schrift; in een tijdelijk contract alleen met een schriftelijke motivering.

8Vragen over werk

Is een dertiende maand normaal?

In sommige sectoren en bedrijven wel, vaak via de cao. Die wordt belast met het salaris van de maand waarin hij wordt betaald. Zie belasting op bonus en dertiende maand.

Mag ik een tweede baan hebben?

Meestal wel, tenzij uw contract een nevenwerkzaamhedenbeding heeft dat de werkgever kan rechtvaardigen. Laat uw tweede werkgever de loonheffingskorting niet toepassen als de eerste dat al doet.

Krijg ik overuren betaald?

Alleen als uw contract of cao dat zegt. In veel professionele banen zitten overuren in het salaris.

Waar krijg ik hulp bij een arbeidsconflict?

Bij uw vakbond als u lid bent, een rechtsbijstandverzekering, of het Juridisch Loket voor gratis eerste advies.

Bronnen

Dit artikel is gebaseerd op deze officiële pagina's. Bij verschillen gaat de officiële pagina voor.

Klaar om uw eigen cijfers te berekenen?

Netto salaris berekenen
Vond u dit artikel nuttig?
Deel deze gids:WhatsAppLinkedInFacebook